|
Les 14.
Herhalingsles |
|
Inhoud
-
Goed of Fout
-
Vul aan
-
Vervoegingen
-
Meerkeuzevragen
-
Welk woord hoort er niet bij?
-
Woorden oefenen
-
Vertalen
|
|
|
14.A. Goed of Fout
Geef aan of de volgende beweringen goed of fout
zijn. Beargumenteer uw antwoord als u vindt dat
de bewering onjuist is.
| Bewering |
juist /onjuist |
Argumentatie |
| De persoonlijke
voornaamwoorden voor de derde persoon
enkelvoud en meervoud hebben elk slechts
twee vormen. |
|
|
| Een bijwoordelijke
bepaling of een voorzetselvoorwerp komen
altijd in de zin direct na het
werkwoord. |
|
|
| Het voegwoord "nda"
kan nooit worden gebruikt om
zinnen aan elkaar te verbinden. |
|
|
| Zowel het zelfstandig
naamwoord als het er bij behorende
bijvoeglijk naamwoord krijgen de
bepaalde uitgang. |
|
|
| Enkel een voorzetsel dat
ook als voegwoord kan worden gebruikt,
mag voorafgaan aan het voorwerp waarop
het betrekking heeft. |
|
|
| Bij regelmatige
overgankelijke werkwoorden is de plaats
in de zin van het lijdend voorwerp en
het medewerkend voorwerp onveranderlijk. |
|
|
| Het betrekkelijk
voornaamwoord "kan"
wordt soms gecombineerd met andere
woorden. |
|
|
| Er zijn twee manieren om
"niets" te zeggen met behulp van een
ontkennende zinsconstructie. |
|
|
| Bij de indirecte rede
wordt altijd gebruik gemaakt van "kan"
(dat). |
|
|
| Alleen de
hoofdtelwoorden 6, 7 en 8 worden nooit
afgekort in getallen bestaande uit twee
of meer cijfers. |
|
|
|
|
| 14.B.
Vul aan
Vul de onderstaande zinnen aan door de in de
rechter kolom gegeven woorden te vertalen.
| Aan te vullen zin |
gebruik dit woord / deze woorden |
| Mate i ga ne ___ _____ . |
hem |
| I ceb' ay se boro hinza ___________ |
op de
markt |
| Araŋ _____ _____ ______ goy
hunkuna. |
willen |
| Zarmey kwaarey ra boro ga di boroyan,
da ________ da ________ . |
ezels,
kippen |
| Watikan ni to fu koyyan, a si ______
ni se, zama ni ga ba Zarmey. |
plezieren |
| Wa koy Niamey nda ni ga ba ni ma du
tomatiyan; i go _______ . |
daar |
| Ma haggoy da hanso, a ma _______
_______ _______ . |
jou niet
bijten |
| ________ ay mana koy Lagos. |
nooit |
| Araŋ ______________ kulu, araŋ m' i
kaaru. |
fietsbezitters |
| _______ ____ kan ga salade ŋwa;
_______ _______ si wodin te abada. |
Het zijn
mensen; leeuw |
|
|
|
14.C.
Vervoegingen
Vertaal de onderstaande zinnen naar het
Djerma.
| Nederlands |
Djerma |
| Hij scheurde zijn
bloes. |
|
| Het kind brengt
drinkwater. |
|
| Staan zij op het
punt de vogels weg te jagen? |
|
| Het is aan het werk
bij de rivier. |
|
| Die koe is zeer
groot. |
|
| Veel mensen leven in Niamey. |
|
| Het was uw heerlijk
melk die in de fles zat. |
|
| De schoenmaker heeft
een mes dat scherp is. |
|
| Ga naar bed totdat
je beter bent. |
|
| We willen dat je ons
de waarheid verteld. |
|
|
|
|
14.D.
Meerkeuzevragen
Streep in de volgende zinnen het foute woord
/ de foute woorden door, kies uit een van de
twee vetgedrukte zinsdelen.
| Wayboro / Waybora
kan kaa ni do bi, ay wayme no. |
| Garasa fo na taamuyan konda /
konda taamuyan . |
| I na gunguri zangu way si /
iway si day. |
| Iri nya-izey go / ga goro
Amerika laabu. |
| I manti / mana koy
Malgoro bi fo. |
| May ka / na kande ni se
baru wo? |
| I ga curo-bi fo neera dela
waranza / zangu nda waygu . |
| Nd' araŋ ma koy / koy
Niamey, araŋ ga di Bobbettyan. |
| Boro kan a izo bu ga ti bine
sareko / bine sarekoy . |
| Kway wo ga zena / izena
no. |
|
|
|
14.E.
Welk woord hoort er
niet bij? Streep in elke groep van
woorden het woord door dat er niet in past.
Verklaar waarom het woord niet bij de
overige woorden past.
| woordengroep |
waarom het woord niet past
|
| ni , araŋ , iri , wo,
nga |
|
| haw , yo , bari ,
curo , farkay |
|
| iberi , ikuku ,
izeno , ikankam , ibar |
|
| may , man , ifo ,
kan , watifo |
|
| amma , se , zama ,
hala , watikan |
|
| haabu ,
furo , zumbu
, koy , kaa |
|
| alula , hunkuna ,
wiciri , almari , alasar |
|
| wodin , wone , yongo
, wohendi , woneyan |
|
| wayga , waranza ,
ahaku , waydu , waranka |
|
| hanseyan , funyan ,
kaayan , afoyan ,
haŋyan |
|
|
|
| 14.F
Woorden oefenen Plaats de letter(s)
van het betreffende Djerma woord tussen de
haakjes van het corresponderende woord / woorden
in het Nederlands.
| |
Djerma |
|
Nederlands |
| a |
fo |
( ) |
bezittingen |
| b |
bene |
( ) |
ei |
| c |
wande |
( ) |
kind |
| d |
kaŋ |
( ) |
spreken |
| e |
zanka |
( ) |
nacht |
| f |
curo |
( ) |
persoon |
| g |
guna |
( ) |
stem |
| h |
gomni |
( ) |
kijken |
| i |
kuna |
( ) |
koken |
| j |
jiney |
( ) |
onder |
| k |
kubay |
( ) |
midden |
| l |
cire |
( ) |
hoed |
| m |
ban |
( ) |
kruik |
| n |
boro |
( ) |
één |
| o |
jinde |
( ) |
ook |
| p |
mo |
( ) |
gunst |
| q |
cin |
( ) |
vogel |
| r |
tonton |
( ) |
stoel |
| s |
wani |
( ) |
beëindigd |
| t |
bindi |
( ) |
begroeten |
| u |
gondi |
( ) |
binnenin |
| v |
gunguri |
( ) |
fout |
| w |
afo |
( ) |
boven |
| x |
karga |
( ) |
delen |
| y |
salan |
( ) |
leven |
| z |
hina |
( ) |
duisternis |
| aa |
funa |
( ) |
toevoegen |
| bb |
fobu |
( ) |
vallen |
| cc |
alboro |
( ) |
slang |
| dd |
di |
( ) |
echtgenote |
| ee |
gar |
( ) |
toevallig tegen komen |
| ff |
tali |
( ) |
kunnen |
| gg |
fula |
( ) |
zien |
| hh |
fay |
( ) |
man |
|
|
| 14.G.
Vertalen Vertaal de
onderstaande tekst naar het Nederlands. De
betekenis van de schuin gedrukte woorden
staat onder elke tabel.
14.G.1
| Djerma |
Nederlands |
| Iri ma di han kan Zarma
fo ga te zaari fo ra. |
|
| A ga tun za alfazar,
hambara a ga jingar. |
|
| A wande ga ŋwari
hina a
se. |
|
| Watokan a ŋwa ka ban,
nd' a gonda fejiyan wala hincinyan wala
bari, a ga i no ŋwari da hari kan ga han.
|
|
hambara = misschien
ŋwa ka ban = stoppen met eten
14.G.2
| Djerma |
Nederlands |
| Boro wo, kan go no ga
salan a boŋ, iri ma ne a maa Musa. |
|
| A ga koy habu susubey ra. |
|
| A gonda feji fo kan a ga
ba nga m' a neera. |
|
| Fonda ra a to nga bere
fo, kan nga mo, a ga koy Niamey, amma
Cercle n' a ga koy. |
|
| Iri bora, watokan a ga
ba ga to kwaara, a na ganda fonda gana,
isa do hare, zama a gonda ibar fo Yantala kan a si ba nga ma di. |
|
hare = naar, richting
14.G.3
| Djerma |
Nederlands |
| Niamey, habu bene ra,
Musa koy nangu kan i ga fejiyan
neera. |
|
| Hala zaari ga ba ga to, a
du dayko fo kan fejodin ga kaa a se. |
|
| I fakare da cere alwaati kayna, wodin banda Musa na nga fejo
neera zangu hinka da dela waranza. |
|
| A ne: "To ! A bori !
Naŋ
ay ma koy fu sohon." |
|
| A na hay fo day kan a ga
ŋwa fonda ra; a na hab' izeyan day mo
kan a ga konda nga izey se. |
|
| Musa to fu za alula
mana
to. |
|
| A na nooro jisi sandurku
ra. |
|
nangu = plaats
za < ...> mana = voor (eerder dan)
14.G.4
| Djerma |
Nederlands |
| A koy kani. |
|
| A fulamzam kal alula. |
|
| Watokan a tun jirbi ga,
a koy fonda ga, tuuri nyaŋo cire, nango
kan kwaara ra jiney borey go no ga
goro, i ga fakare mo. |
|
| A na nga feji nereyan
baru ci i se. |
|
jiney borey = dorpsoudsten
14.G.5
| Djerma |
Nederlands |
| Kan alasaro to, a na nga
ize fo donton kwaara ra, a ma goro day a
se. |
|
| Almarodin ŋwaro banda,
Musa nda nga kwaara borey kulu, i na ngey
darey hanse tarey. |
|
| I si ba ngey ma kani
fuwo ra zama fufule go no. |
|
| Cino to. |
|
| Borey kulu go ga jirbi. |
|
| Baani samay. |
|
|
|
 |
|
Laatst
herzien:
18 maart 2012
|
|
|
|